Deel 26. Dossier Entgen Luijten - 'De heks van Limbricht'?, 2022 [240 p.]

Wim Donners

In 2021 kreeg Entgen Luijten landelijke bekendheid door de succesvolle roman ‘De heks van Limbricht’ door Susan Smit. ‘Naar het waargebeurde verhaal van de vrouw die de machten trotseerde die haar wilden breken’ luidt de ondertitel. Het boek zou gebaseerd zijn op het originele dossier over het in 1674 tegen Entgen Luijten in Limbricht gevoerde proces.

In deze monografie worden de resultaten van een gedetailleerd onderzoek van het procesdossier en vele andere stukken beschreven. Uit dit onderzoek blijkt dat dit proces van meet af aan (eerste publicatie 1903) verkeerd is weergegeven. Daarna heeft elke auteur deze publicatie slechts (selectief) gekopieerd, vervormd en aangevuld met fictieve elementen.

Zo was het Entgen zèlf die zich meldde bij de autoriteiten. Ze wilde van alle verdenkingen verlost worden, daartoe gevangengezet worden, de waterproef ondergaan of desnoods gemarteld worden. Het dossier bevat nog tal van andere, niet eerder beschreven, details en personen die essentiëel zijn om het proces te begrijpen.

Waarom werd dit proces überhaupt gevoerd? Wat hadden de vier juristen die in een Sittards logement bij elkaar kwamen samen te bedisselen?

De moord op Entgen wordt in het algemeen als een justitiële moord gezien. Maar is dat logisch en zijn daarvoor alternatieve verklaringen?

Hoe verliep de afwikkeling van de nalatenschap van Entgen?

Breder onderzoek van andere Limbrichtse archiefstukken geeft het antwoord op de vraag of Entgen en haar man Jacob Bovendeert een rol speelden bij de kasteelplunderingen in 1650, en ook hoe het afliep met Jacob. Uit die archiefstukken blijkt hoe Entgen eerder al eens een smaadproces voerde tegen een dorpsgenoot die haar voor heks uitgemaakt had; ze geven een beeld van hoe het dochter Grietchen verging na de dood van haar moeder en wat er met het huis van Entgen gebeurde.

Om het proces goed te kunnen duiden beschrijft het boek ook de ontwikkeling van de heksenvervolgingen, toegespitst op Rijn- en Maasland, evenals de voor het proces relevante juridische context en de sociaal-politieke situatie in Limbricht.

Het boek bevat ook de nodige genealogische gegevens. Niet alleen van het voorgeslacht van Entgen, maar ook over haar nageslacht tot 1815. Genealogisch onderzoek was nodig om enkele bij het proces betrokken personen te identificeren, met nooit eerder beschreven uitkomsten.

Tot slot wordt een hoofdstuk gewijd aan hoe het verhaal van dit proces vanaf 1903 tot 2022 evolueerde.

Het boek bevat de volledige transcriptie - waar nodig vertaald - van het procesdossier zodat de lezer zich desgewenst zelf een mening kan vormen over het verloop van deze zaak.

Het boek is geïllustreerd en bevat een namenindex.

ISBN/EAN: 978-90-72115-30-0 Prijs € 26 excl. verzendkosten, bestel boek
('Contactpersonen' van de Stichting Monografieën krijgen 10% korting op de prijs)

Terug naar overzicht