Geschiedenis van de Stichting Monografieën

Begin jaren tachtig gingen onderzoekers uit de toenmalige gemeenten Born en Sittard geregeld naar het toenmalige Hauptstaatsarchiv te Düsseldorf en ontdekten daar veel bronmateriaal belangrijk voor de geschiedenis van Sittard en omstreken. (Deze bronnen bevinden zich tegenwoordig in het Landesarchiv Nordrhein Westfalen in Duisburg). Een vanuit het Sittardse stadsarchief opgezet project zorgde ervoor dat de belangrijkste in Düsseldorf aanwezige documenten in kopie in Sittard beschikbaar kwamen, vooral door de tomeloze inzet van Jan Oremus.
Om een efficiënte ontsluiting van deze nieuwe bronnen te bevorderen besloten Guus Janssen, Jo Kreukels, René Lauwers en Jean Knoors in augustus 1985 tot de uitgave van een reeks van bronpublicaties. Hierin zouden getranscribeerde archivalia gepresenteerd kunnen worden voor de algemeen geïnteresseerden en voor de onderzoekers zelf. Als werkgebied werd het voormalige Gulikse ambt Born (en Sittard) en enkele aangrenzende plaatsen zoals Obbicht, Limbricht, Roosteren en Nieuwstadt gekozen.

Met startsubsidies van de gemeenten Born en Sittard en de Sittardse Stichting Nicolas Reubsaet werd op 15 augustus 1986 de Stichting Monografieën uit het Land van Sittard opgericht.

Bestuursleden van het eerste uur waren: Jo Kreukels, René Lauwers, Jean Knoors, Guus Janssen, Math Vleeshouwers, Jan Oremus en Nic Eussen.
Op 23 oktober 1986 kon de eerste monografie gepresenteerd worden: ‘Sittardse Stadsrekeningen 1588-1589 en 1628-1629’ van de hand van Jan Oremus. De eerste uitgaven waren zeer eenvoudig: met de hand getypte teksten, verzorgd door José Janssen, en eenvoudig, gelijmd drukwerk.

In 2002 werd het werkgebied uitgebreid tot de volgende gemeenten, zoals die aan het begin van de twintigste eeuw bestonden:
Born, Broeksittard, Grevenbicht, Limbricht, Munstergeleen, Nieuwstadt, Obbicht-Papenhoven, Roosteren, Sittard, Susteren,  Urmond, plus de huidige gemeente Selfkant.

De aanvankelijk eenvoudige uitgaven hebben plaats gemaakt voor boeken met meer beeldmateriaal en fraaiere en robustere  vormgeving (genaaid, gebonden), regelmatig gedrukt in full color.

In 2017 is de Stichting Charles Beltjens opgegaan in de Stichting Monografieën, die nu ook verantwoordelijk is voor de uitgave van boeken in de Charles Beltjens reeks.

Jaarlijks ondersteunt de Stichting Monografieën de uitgave van het boekje Open Monumentendagen. PDFs van de tien laatste uitgaven vindt u hier

Bestuursleden in de loop der tijd
J.M.S. (Jan) Oremus, 1986 – 2001 († 2006)
N.G.H.M. (Nic) Eussen, 1986 – 1993 († 1993)
J.M.A. (Jo) Kreukels, 1986 - 2023
J.A. (Jean) Knoors, 1986 – 2022 († 2026)
J.M.E. (Math) Vleeshouwers, 1986 – 2004 († 2004)
D.J.J. (René) Lauwers, 1986 - heden
A.M.P.P. (Guus) Janssen, 1986 - heden
P.H.J. (Peter) Pustjens, 1987-1989
F.H. (Frank) Keysers, 1994-heden
J.W.H. (José) Janssen, 2000 - heden
J.H. (Jan) Schrader, 2000 - 2022
W.A.B. (Wim) Donners, 2022 - heden
N.F.J. (Nina) Vogels, 2022 - heden
W.M.C. (Wim) Reinartz, 2025 - heden